Technologische versnelling: wat betekent dat voor Oost-Vlaanderen?

In elke bedreiging schuilt een kans. Megatrends zullen (ook) voor Gent en Oost-Vlaanderen een bedreiging vormen, of tenminste een impact hebben, en tegelijk kansen inhouden. Daarom houden wij rekening met deze trends bij het formuleren van onze toekomstvisie en -model. De derde van de reeks van vijf megatrends en megatransities: technologische transitie.

Setting the scene

Technologische innovatie evolueert razendsnel, aangedreven door digitalisering en hyperconnectiviteit. Innovaties zoals kunstmatige intelligentie, blockchain en big data analytics transformeren economieën en samenlevingen ingrijpend. Ze creëren nieuwe mogelijkheden om onze welvaart te versterken en grote uitdagingen, zoals klimaatverandering, aan te pakken.

Deze ‘vierde industriële revolutie’ brengt digitale, fysieke en biologische technologieën samen. Ze zorgt voor nieuwe jobs en markten, en versnelt de manier waarop bedrijven en sectoren zich ontwikkelen.

Een belangrijke motor achter deze evolutie is technologieconvergentie: het samenkomen en op elkaar inwerken van verschillende technologieën en tools. Dit verbindt uiteenlopende domeinen – van biotechnologie tot nanotechnologie – en stimuleert interdisciplinaire innovatie.

Tegelijk ligt er nog een belangrijke opdracht bij de overheid. Investeringen in digitale infrastructuur, cybersecurity en digitale vaardigheden voor de volledige bevolking blijven cruciaal.

De verwachting is dat platformeconomieën en de gig-economie groeien, net als cleantech en activiteiten rond CO₂-captatie. Door automatisering in de dienstensector zullen sommige jobs verdwijnen, maar ontstaat er extra arbeidsaanbod voor sectoren zoals industrie, bouw, onderwijs en zorg.

Begrippen

• Gig-economie: arbeidsmarktmodel waarbij mensen voornamelijk werken via tijdelijke, projectmatige opdrachten (gigs) in plaats van vaste jobs.
• Cleantech: verzamelnaam voor technologieën, producten en processen die de milieu-impact minimaliseren en duurzaamheid maximaliseren, bijvoorbeeld via energiebesparing.

‍

Verwachte impact op Oost-Vlaanderen

Bedreigingen

• Cybersecurity-risico’s, vooral voor publieke instellingen en kmo’s met beperkte digitale weerbaarheid
• Misinformatie en nieuwe vormen van economische en politieke inmenging, spionage en oorlogsvoering
• Risico’s rond ongelijkheid, ethische vraagstukken en datamisbruik
• Technologische afhankelijkheid van derde landen (bv. China en de VS voor chips en semiconductoren)
• Dubbele impact op arbeid: traditionele jobs verdwijnen, terwijl nieuwe kansen ontstaan in innovatieve sectoren

Kansen

• AI, automatisering en technologie als oplossing voor uitdagingen rond productiviteit en arbeidsmarkt
• Versnelling van digitalisering in kmo’s en de publieke sector, met nieuwe bedrijfs- en dienstverleningsmodellen
• Ontwikkeling van nieuwe businessmodellen (zoals platformeconomie) en verdere automatisering in logistiek en productie
• Sterke ICT- en biotechsector in Vlaanderen, met belangrijke hubs zoals de Technologiecampus in Gent en UGent
• Cleantech als groeisector, met onder meer start-ups rond CO₂-afvangtechnologie

Bron: IDEA Consult

‍

Waar staat Oost-Vlaanderen vandaag?

Tewerkstelling

Sinds 2010 kende Oost-Vlaanderen de sterkste groei in het aandeel tewerkstelling in hightechsectoren van alle Belgische provincies.

• Enkel de provincies Brabant en het Brussels Gewest scoren nog hoger
• In Waals-Brabant daalt dit aandeel
• In Europees perspectief groeit Oost-Vlaanderen sterk, al blijft een inhaalbeweging nodig ten opzichte van koplopers zoals Kopenhagen, Stockholm en Helsinki

(zie tab. 3)

Werkzaamheid in wetenschap en technologie

Een gelijkaardig beeld zien we bij tewerkstelling in wetenschap en technologie.

• Oost-Vlaanderen maakt een duidelijke sprong voorwaarts en nadert Vlaams-Brabant
• Ook in Europa boekt de regio vooruitgang, maar steden zoals Kopenhagen, Stockholm en Utrecht blijven koplopers

(zie tab. 4)